Τα τελευταία χρόνια (κυρίως λόγω της πανδημίας) οι ελληνικές επιχειρήσεις συνειδητοποιήσαν την ανάγκη της ύπαρξης τμήματος διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού. Οι αλλαγές είναι γοργές, οι δεξιότητες που απαιτούνται συνεχώς μεταβάλλονται, η ανάγκη συνεχούς εκπαίδευσης του προσωπικού είναι αδήριτη, κινήματα όπως το metoo, η εξ αποστάσεως εργασία, η συνεχής αλλαγή της εργασιακής νομοθεσίας, η εταιρική ευθύνη καθιστούν αναγκαία την ύπαρξη ανθρώπων που θα ασχοληθούν με όλα τα παραπάνω έχοντας ως στόχο την απρόσκοπτη λειτουργία της επιχείρησης με το κατάλληλο προσωπικό και σε όσο γίνεται πιο ιδανικές συνθήκες.
Η Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση/Διαχείριση Ανθρωπίνων Πόρων (Management of Human Resources) ή Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού είναι, λοιπόν, η λειτουργία μιας επιχείρησης ή οργανισμού (γενικά μιας οργάνωσης) που ασχολείται με την προσέλκυση, την εκπαίδευση, την αξιολόγηση και την ανταμοιβή του ανθρωπίνου δυναμικού, λαμβάνοντας υπόψη τις εργασιακές σχέσεις, την υγεία, την ασφάλεια και τη δικαιοσύνη και θεωρώντας τον άνθρωπο ως το σημαντικότερο παράγοντα για την επίτευξη των στόχων της οργάνωσης. Επίσης είναι το γνωστικό/ακαδημαϊκό αντικείμενο διδασκαλίας που εκπαιδεύει τα μελλοντικά στελέχη επιχειρήσεων στον χειρισμό ανάλογων καταστάσεων.
Η ύπαρξη του τμήματος ανθρώπινου δυναμικού συντελεί στο να:
- προσλαμβάνονται τα σωστά άτομα και να τοποθετούνται στις σωστές θέσεις
- είναι πιο αποδοτικό και αποτελεσματικό το ανθρώπινο δυναμικό
- αυξάνονται τα κέρδη (turnover) της επιχείρησης
- γίνονται πιο χρήσιμες οι συνεντεύξεις
- αποφεύγονται οι διακρίσεις και οι νομικές συνέπειές τους
- ελέγχονται θέματα ασφάλειας και υγείας
- αποδίδεται καλύτερα δικαιοσύνη
- επιτελείται ορθότερη αξιολόγηση
Ιδιαίτερα, στην εποχή μας η διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού έχει να αντιμετωπίσει σημαντικές αλλαγές στο εξωτερικό περιβάλλον όπως:
- Παγκοσμιοποίηση – διεθνοποίηση
- Αλλαγές στη Νομοθεσία
- Διαφορετικότητα εργαζομένων (Labor Diversity)
- Μεταβαλλόμενοι ρόλοι στην οικογένεια και την εργασία
- Έλλειψη επαγγελματικών δεξιοτήτων
- Απότομη ανάπτυξη Τριτογενούς Τομέα (τομέας υπηρεσιών)
- Ραγδαία ανάπτυξη Τεχνολογίας
- Συγκεντροποίηση, συγχωνεύσεις, εξαγορές
Στόχοι του τμήματος διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού είναι:
- να βοηθήσει στην ικανοποίηση των οργανωσιακών στόχων της επιχείρησης
- να χρησιμοποιήσει όσο το δυνατόν καλύτερα τις δυνατότητες και τον αριθμό των εργαζομένων
- να δημιουργήσει το αίσθημα της αφοσίωσης
- να ενισχύσει την κατάλληλη κουλτούρα και κλίμα
- να βελτιώσει την ποιότητα του αποτελέσματος της παραγωγικής διαδικασίας
- να ενισχύσει τη δημιουργικότητα και την καινοτομία
- να βελτιώσει την απόδοση και την ανταγωνιστικότητα
- να βοηθήσει τη διοίκηση αλλαγών (Change management)
- να επιβλέπει την τήρηση των νομικών και εργασιακών σχέσεων
- να βελτιώσει την επικοινωνία και την ομαδικότητα του ανθρωπίνου δυναμικού.
Για να μπορέσει κάποιος να ανταποκριθεί στο ρόλο του HR πρέπει πέρα από τις σπουδές να διαθέτει και τις κατάλληλες δεξιότητες, όπως: οργανωσιακές δεξιότητες, επικοινωνιακές δεξιότητες, ικανότητες διαπραγμάτευσης, ενεργητική ακρόαση, ιακανότητα διαχείρισης συγκρούσεων, εχεμύθεια και σεβασμό της προσωπικότητας και της διαφορετικότητας, αξιοπιστία, ευελιξία και προσαρμοστικότητα και πολλές ακόμη.
Στη χώρα μας οι σπουδές για Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού είναι σε επίπεδο Μεταπτυχιακού. Τα πιο γνωστά είναι τα μεταπτυχιακά προγράμματα τα παρακάτω:
Τα προγράμματα δέχονται αποφοίτους Τμημάτων Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων αν και συνήθως οι απόφοιτοι τμημάτων Ψυχολογίας, Οικονομικών τμημάτων και Πολυτεχνείων μπορούν να ανταποκριθούν πιο εύκολα στις απαιτήσεις.
Πάνος Σταυρόπουλος , Σύμβουλος Σταδιοδρομίας (ΜΑ)
