Το μεταπτυχιακό που θα σε οδηγήσει στο…διάστημα.

Πάνος Σταυρόπουλος, Σύμβουλος Σταδιοδρομίας ΜΑ

Δεν είναι δύσκολο να συνειδητοποιήσει κάποιος ότι το μέλλον της ανθρωπότητας θα είναι άμεσα συνυφασμένο και με το διάστημα. Είναι αρκετό κάποιος να περιηγηθεί στα συμβατικά και διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης (κυρίως του εξωτερικού) και θα δει καθημερινά ειδήσεις που αφορούν το διάστημα, τις έρευνες πάνω σε αυτό, τις επανδρωμένες και μη αποστολές, το διαστημικό τουρισμό. Το πρώτο κινηματογραφικό studio στο διάστημα θα είναι έτοιμο στο 2024, ο Musk με την spacex έχει δηλώσει ανοιχτά τις προθέσεις του σχετικά με το διάστημα, ενώ και η χώρα μας έχει ήδη 5 δορυφόρους. Δεν θα ήταν καθόλου παράτολμο, λοιπόν, να πούμε πως οι σημερινοί 15αρηδες και όχι μόνο έχουν κάθε δικαίωμα να πιστεύουν πως θα μπορέσουν να  εμβαθύνουν επιστημονικά αλλά και να αποκατασταθούν επαγγελματικά στο πεδίο του διαστήματος.

Ήδη στη χώρα μας πέρα από τις σπουδές Μηχανολογίας στα Πολυτεχνεία, τα τμήματα Φυσικής και Μαθηματικών που μπορούν να οδηγήσουν μέσω εξειδίκευσης στην ενασχόληση με το διάστημα υπάρχει και το τμήμα της Αεροδιαστημικής Τεχνολογίας του ΕΚΠΑ στα Ψαχνά. http://www.aerospace.uoa.gr/

Στο συγκεκριμένο άρθρο θα μιλήσουμε για το πιο εξειδικευμένο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στη διαστημική τεχνολογία. Πρόκειται για το το Διιδρυματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΠΜΣ) με τίτλο «ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ, ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ και ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ» (Space Technologies, Applications and seRvices – STAR)«.(http://star.uoa.gr/) που υποστηρίζεται από τα Τμήματα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών και Φυσικής, της Σχολής Θετικών Επιστημών, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), και Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών και Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών, της Πολυτεχνικής Σχολής, του Πανεπιστημίου Πατρών (ΠΠ).

Η ιστοσελίδα του προγράμματος αναφέρει » O τομέας των διαστημικών τεχνολογιών, εφαρμογών και υπηρεσιών σημειώνει τα τελευταία έτη σημαντική δυναμική τόσο στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Ειδικότερα στην Ευρώπη, τα διαστημικά προγράμματα Galileo (για την πλοήγηση) και Copernicus (για την παρατήρηση της γης) σε συνδυασμό με τη νέα γενιά δορυφόρων Sentinel έχουν διαμορφώσει ένα νέο πλαίσιο αναφοράς που προσφέρει μείζονες ευκαιρίες για έρευνα, δημιουργία, καινοτομία και ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, εφαρμογών και υπηρεσιών τόσο σε φορείς του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα. Το πλαίσιο αυτό ενισχύεται περαιτέρω από την πολιτική για το διάστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και τις από κοινού υποστηριζόμενες δράσεις τους, όπως, για παράδειγμα, το σχετικό με το διάστημα πλαίσιο του Προγράμματος Horizon Europe. Στην Ελλάδα, ο χώρος της διαστημικής έχει παρουσιάσει τα τελευταία χρόνια αξιόλογη δυναμική με σημαντικό αριθμό φορέων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα να επιδεικνύουν σημαντικές ερευνητικές, βιομηχανικές και εμπορικές δραστηριότητες σχετικές με τις διαστημικές τεχνολογίες, εφαρμογές και υπηρεσίες. Το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος (ΕΛ.ΚΕ.Δ) δίνει αυξημένη προτεραιότητα στην έρευνα και ανάπτυξη διαστημικής τεχνολογίας, καθώς και στις διαστημικές εφαρμογές και υπηρεσίες, στοχεύοντας, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση της εθνικής οικονομίας, στη θωράκιση της άμυνας, στην ασφάλεια των μεταφορών, στον εκσυγχρονισμό της ναυτιλίας, στη ενίσχυση του εθνικού προγράμματος μικροδορυφόρων, στην αεροναυτική παρακολούθηση και επιτήρηση, στην παρακολούθηση του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής, στην παρακολούθηση υποδομών, στον εντοπισμό θέσης και στην πλοήγηση, στην εξέλιξη των τηλεπικοινωνιών, στη δημιουργία εθνικού σήματος τηλεόρασης, στον εκσυγχρονισμό της πρωτογενούς παραγωγής, στην πρόληψη και αντιμετώπιση καταστάσεων ανάγκης (π.χ. σεισμοί, πλημμύρες, δασικές πυρκαγιές) για την προστασία των πολιτών, στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, και στην παροχή υπηρεσιών υπέρ του κοινωνικού συνόλου. Σε αυτό το πλαίσιο, θα στηριχθούν οι επιχειρήσεις και οι ακαδημαϊκοί φορείς του χώρου και θα ενισχυθεί η συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Ευρωπαϊκό Διαστημικό Οργανισμό (ESA) με στόχο την αξιοποίηση των διατιθέμενων κονδυλίων, των γεωεπιστροφών και των διαστημικών προγραμμάτων που αναπτύσσονται.»

Γνωστικό αντικείμενο του ΔΠΜΣ “STAR” αποτελεί το επιστημονικό πεδίο της διαστημικής τεχνολογίας για το σχεδιασμό διαστημικών αποστολών και την υλοποίηση δορυφόρων, οργάνων και δορυφορικών υποσυστημάτων για την παρατήρηση της γης, τις τηλεπικοινωνίες και την εξερεύνηση του διαστήματος (space upstream), και την ανάπτυξη εφαρμογών και υπηρεσιών δορυφορικής τηλεπισκόπησης, πλοήγησης και δορυφορικών τηλεπικοινωνιών (space downstream). Συνεπώς, το ΔΠΜΣ “STAR” απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΜΣ) στις εξής ειδικεύσεις:

  • Διαστημική Τεχνολογία – Space Upstream
  • Διαστημικές Εφαρμογές και Υπηρεσίες – Space Downstream

Σκοπός του ΔΠΜΣ “STAR” είναι η ουσιαστική και στοχευμένη προσφορά από κορυφαία Πανεπιστημιακά Ιδρύματα της χώρας, που διαθέτουν μεγάλη εμπειρία στη διαστημική τεχνολογία, ενός καινοτόμου προγράμματος μεταπτυχιακών σπουδών στις Διαστημικές Τεχνολογίες, Εφαρμογές και Υπηρεσίες,  που να παρέχει τις απαραίτητες γνώσεις ώστε οι απόφοιτοι επιστήμονες και μηχανικοί να είναι σε θέση να ανταποκριθούν με αξιώσεις στις νέες επιστημονικές προκλήσεις και τεχνολογικές απαιτήσεις της διαστημικής τεχνολογίας.

Για την εκπλήρωση των σκοπών του ΔΠΜΣ “STAR” θα αναπτυχθούν συνεργασίες με:

  • Θεσμοθετημένα εργαστήρια και ερευνητικές ομάδες που διαθέτουν αριστεία και καινοτόμα ερευνητικά αποτελέσματα στον τομέα της διαστημικής τεχνολογίας και των εφαρμογών και υπηρεσιών αυτής, που ανήκουν σε συνδεδεμένα με το ΔΠΜΣ ακαδημαϊκά ιδρύματα (όπως το Πανεπιστήμιο Αιγαίου σε θέματα διαστημικής και ναυτιλίας και η Σχολή Ικάρων σε θέματα διαστημικής και ασφάλειας) και ερευνητικά κέντρα (όπως το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά) της χώρας, καθώς και σε κέντρα αριστείας της αλλοδαπής.
  • Επιχειρήσεις και βιομηχανίες, μέλη του συνεργατικού σχηματισμού si-Cluster του Corallia, που δραστηριοποιούνται σε εξειδικευμένους τομείς της διαστημικής τεχνολογίας και των εφαρμογών και υπηρεσιών αυτής, καθώς και το ESA Business Incubator Centre.
  • Το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος (ΕΛ.ΚΕ.Δ) και τον Ευρωπαϊκό Διαστημικό Οργανισμό (ESA).
  • Φορείς του εξωτερικού για διαλέξεις προσκεκλημένων διακεκριμένων επιστημόνων, ανταλλαγή φοιτητών και συμμετοχή των μεταπτυχιακών φοιτητών μας σε διεθνή διαστημικά πειράματα και κατασκευές.

Εκπαιδευτικοί και ερευνητικοί στόχοι

Έχοντας διαπιστώσει κοινούς εκπαιδευτικούς στόχους και ερευνητικά ενδιαφέροντα, οι συνεργαζόμενοι φορείς προωθούν την ίδρυση και λειτουργία του ΔΠΜΣ “STAR” θέτοντας τους παρακάτω στόχους:

α.   Την παροχή στους φοιτητές του ΔΠΜΣ “STAR” υψηλής στάθμης και ποιότητας σπουδών και έρευνας για το σχεδιασμό διαστημικών αποστολών και την υλοποίηση δορυφόρων, οργάνων και δορυφορικών υποσυστημάτων για την παρατήρηση της γης, τις τηλεπικοινωνίες και την εξερεύνηση του διαστήματος (space upstream), καθώς και την ανάπτυξη εφαρμογών και υπηρεσιών δορυφορικής τηλεπισκόπησης, πλοήγησης και δορυφορικών τηλεπικοινωνιών (space downstream) σύμφωνα με τις ανάγκες του ελληνικού και ευρωπαϊκού οικοσυστήματος.

Β.   Την καλλιέργεια της ερευνητικής και δημιουργικής σκέψης με τον σωστό συνδυασμό βάθους και εύρους γνώσεων που οδηγεί στην εμβάθυνση σε τεχνολογικούς τομείς αιχμής και τη διεξαγωγή καινοτόμου έρευνας υψηλής στάθμης.

γ.   Την προαγωγή της επιστημονικής συνεργασίας και συνέργειας του Εθνικού Διαστημικού Οργανισμού και του Ευρωπαϊκού Διαστημικού Οργανισμού με τους συμμετέχοντες στο πρόγραμμα φορείς.

δ.   Την ανάπτυξη συνεργασιών και συνεργειών μεταξύ των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα φορέωνμε επιχειρήσεις και βιομηχανίες, μέλη του συνεργατικού σχηματισμού si-Cluster του Corallia, που δραστηριοποιούνται σε εξειδικευμένους τομείς της διαστημικής τεχνολογίας και των εφαρμογών και υπηρεσιών αυτής, καθώς και το ESA Business Incubator Centre.

ε.   Την ανάπτυξη συνεργασιών και συνεργειών μεταξύ των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα φορέων για προσέλκυση επενδύσεων από Διεθνείς Οργανισμούς και Προγράμματα που αφορούν το Διάστημα (π.χ. του Ευρωπαϊκού Διαστημικού Οργανισμού, του Εκτελεστικού Οργανισμού Έρευνας (REA) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μετεωρολογικών Δορυφόρων (EUMETSAT)), από Αμυντικά Διαστημικά Προγράμματα (της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Άμυνας (EDA)), από πρωτοβουλίες της χώρας στην ανάπτυξη εθνικών και πολυεθνικών δορυφόρων, από ευρωπαϊκά προγράμματα που το διάστημα έχει πρωταρχικό ρόλο (Galileo, Copernicus), και τέλος από Επιστημονικά Διαστημικά Προγράμματα (της Επιτροπής Επιστημονικών Προγραμμάτων (SPC) της ESA, όπως το  ESA Cosmic Vision 2015-25).

στ.  Τη διοργάνωση δράσεων, ημερίδων και σεμιναρίωνγια την προβολή των δραστηριοτήτων του European Space Education Resource Office (ESERO) στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καθώς και των δραστηριοτήτων του Ελληνικού BusinessIncubationCentre(BIC) στην ανάπτυξη διαστημικών εφαρμογών προς όφελος των πολιτών.

ζ.    Τη διοργάνωση «ημερών σταδιοδρομίας» με τη συμμετοχή μελών του συνεργατικού σχηματισμού si-Cluster του Corallia, για την άμεση σύνδεση του Προγράμματος με την αγορά εργασίας και την αρτιότερη απορρόφηση των αποφοίτων του.

Η σύγχρονη και ταυτόχρονα ισχυρή και συμπληρωματική τεχνογνωσία σε διαστημικές τεχνολογίες, εφαρμογές και υπηρεσίες, των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα φορέων μπορούν να λειτουργήσουν θετικά και αμφίδρομα προς την ολοκλήρωση αυτών των στόχων.

Τέλη φοίτησης

Δεν απαιτεί τέλη φοίτησης. Τα έξοδά του θα καλύπτονται από:

1. δωρεές, παροχές, κληροδοτήματα και κάθε είδους χορηγίες φορέων του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα

2. πόρους από ερευνητικά προγράμματα

3. πόρους από προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλων διεθνών οργανισμών

4. μέρος των εσόδων του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) του ΕΚΠΑ

5. κάθε άλλη νόμιμη πηγή

6. επιχορήγηση της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων του Υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης

7. επιχορήγηση του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛ.ΚΕ.Δ)

Χορηγούνται δύο (2) υποτροφίες των 1.200€ σε δύο φοιτητές του δευτέρου έτους σπουδών που έχουν τις δύο καλύτερες επιδόσεις βαθμολογίας στα Α’ και Β’ εξάμηνο, ένας ανά ειδίκευση αντίστοιχα.

Το ενδεικτικό πρόγραμμα των μαθημάτων ανά ειδίκευση διαμορφώνεται ως εξής (οι τίτλοι των μαθημάτων δίδονται στην Αγγλική γλώσσα):

Ειδίκευση 1: Διαστημική Τεχνολογία – Space Upstream

Α΄ ΕΞΑΜΗΝΟ – Common Introductory Semester
  ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ECTS
M801.SP1B Fundamentals of Space Missions 7,5
M802.SP1B Fundamentals of Satellite Systems and Subsystems 7,5
M803.SP1B Physics of the Space Environment 7,5
M804.SP1B Fundamentals of Space Applications and Services 7,5
  ΣΥΝΟΛΟ 30

 

B΄ ΕΞΑΜΗΝΟ – Space Upstream
  ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ECTS
M805.SP1B Space System Design 7,5
M806.SP1B Space Data Systems 7,5
M807.SP1B Satellite Communications 7,5
M808.SP1B Space System Assembly, Integration and Testing – Ground Support Equipment 7,5
  ΣΥΝΟΛΟ 30

 

Γ΄ ΕΞΑΜΗΝΟ – Elective Topics on Space Upstream
  ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ (Να επιλεγούν 4 μαθήματα) ECTS
M813.SP1E Space Software 7,5
M814.SP1E Management Issues of Space Systems and Missions 7,5
M815.SP1E Space Automation and Robotics 7,5
M816.SP1E Space System Avionics 7,5
M817.SP1E Space Electronics 7,5
M818.SP1E Space Telecom and Navigation Systems/Subsystems and Technologies 7,5
M819.SP1E Advanced Optical Communications Systems with Space Applications. 7,5
M820.SP1E Space System Structures 7,5
M821.SP1E Space System Dynamics and Control 7,5
M822.SP1E Space System Propulsion 7,5
M823.SP1E Selective Topics on Space Upstream 7,5
  ΣΥΝΟΛΟ 30

 

Δ΄ ΕΞΑΜΗΝΟ – Post Graduate Thesis
  ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ECTS
M830.SP1Β Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας 30
ΣΥΝΟΛΟ 30

 

Ειδίκευση 2:Διαστημικές Εφαρμογές και Υπηρεσίες – Space Downstream

Α΄ ΕΞΑΜΗΝΟ – Common Introductory Semester
  ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ECTS
M801.SP2B Fundamentals of Space Missions 7,5
M802.SP2B Fundamentals of Satellite Systems and Subsystems 7,5
M803.SP2B Physics of the Space Environment 7,5
M804.SP2B Fundamentals of Space Applications and Services 7,5
  ΣΥΝΟΛΟ 30

 

B΄ ΕΞΑΜΗΝΟ – Space Downstream
  ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ECTS
M809.SP2B Earth Observation Applications and Services 7,5
M810.SP2B Big Data – Earth Observation 7,5
M811.SP2B Space Image Processing 7,5
M812.SP2B Space Missions and Operations Design 7,5
  ΣΥΝΟΛΟ 30

 

Γ΄ ΕΞΑΜΗΝΟ – Elective Topics on Space Downstream
  ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ (Να επιλεγούν 4 μαθήματα) ECTS
M813.SP2E Space Software 7,5
M814.SP2E Management Issues of Space Systems and Missions 7,5
M824.SP2E Semantic Technologies for Earth Observation 7,5
M825.SP2E  Advanced Telecommunication System Applications and Services 7,5
M826.SP2E Space Data Processing for Space Exploration 7,5
M827.SP2E Space and Security 7,5
M828.SP2E Economics and Policy on Space Technologies, Applications and Services 7,5
M829.SP2E Selective Topics on Space Downstream 7,5
  ΣΥΝΟΛΟ 30

 

Δ΄ ΕΞΑΜΗΝΟ – Post Graduate Thesis
  ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ECTS
M830.SP2Β Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας 30
ΣΥΝΟΛΟ 30

Ε. Ενδεικτικό περιεχόμενο μαθημάτων:

M801.SP1B Fundamentals of Space Missions

Why Space?, Exploring Space, Space Mission Analysis, Space Environment, Orbital Mechanics, Mission and Operation Design, Communication Link Analysis, Launch Vehicles, The Business of Space

M802.SP1B Fundamentals of Satellite Systems and Subsystems

Payload and Spacecraft Design, On-Board Data Systems, Attitude and Orbit Control Systems, Communication Systems, Propulsion Systems, Thermal and Electrical Power Systems, Mechanics of Materials

M803.SP1B Physics of the Space Environment

Charged Particle Motion, Plasma Waves, Geomagnetism, Solar Eruptions, Ring Current and Van Allen Belts, Substorms and Storms, Space Weather Impacts

M804.SP1B Fundamentals of Space Applications and Services

Satellite Remote Sensing for Earth Observation, Satellite Communications, Navigation, Space Exploration, Land, Air and Naval Operations

M805.SP1B Space System Design

Electrical, Electronics, Mechanics, Thermal Control, Sensors, Actuators, Cubesat Simulator Laboratory

M806.SP1B Space Data Systems

On-Board Data System Design, VHDL for Space Design, FPGA, ASICS, Dependability and Safety, Radiation Effects Mitigation, FT IP Core Design

M807.SP1B Satellite Communications

On-Board Signal Processing, Signal Propagation, RF Modelling and Design Tools, RF Measurement, Characterization and Calibration Techniques, RF Devices

M808.SP1B Space System Assembly, Integration and Testing – Ground Support Equipment
M813.SP1E Space Software

Requirements Definition, Software Architectures, Methods, Tools, Management, Verification and Validation, Transfer, Operations and Maintenance, and Quality

M814.SP1E Management Issues of Space Systems and Missions

Missions and Operations Design, Launch Vehicles, Project Management, PA/QA, Space Market, Space Policy and Law

M815.SP1E Space Automation and Robotics

Systems, Components, Technologies

M816.SP1E Space System Avionics

Embedded Systems Design, HLS, On-Board Software and RTOS, High Performance – Low Power Computing (multi-cores, GPUs)

M817.SP1E Space Electronics

Digital and Mixed-Signal hardware, ASIC, PCB

M818.SP1E Space Telecom and Navigation Systems/Subsystems and Technologies

Systems, Technologies, Tools, Signal Processing, Networks, Protocols and Security

M819.SP1E Advanced Optical Communications Systems with Space Applications.
M820.SP1E Space System Structures

Materials, Beam Theory, FEM

M821.SP1E Space System Dynamics and Control

AOCS, GNC, Trajectory Design

M822.SP1E Space System Propulsion
M823.SP1E Selective Topics onSpace Upstream

Το περιεχόμενό του προσαρμόζεται ανάλογα με τον διδάσκοντα. Σκοπό έχει να δώσει την ευκαιρία σε διακεκριμένους επισκέπτες της ημεδαπής ή της αλλοδαπής να διδάξουν σχετικά θέματα στο πεδίο ενδιαφερόντων τους.

M824.SP2E Semantic Technologies for Earth Observation [Ontologies for Describing ΕΟ Products, Linked Data Technologies for ΕΟ data]
M825.SP2E  Advanced Telecommunication System Applications and Services

GNSS, Navigation

M826.SP2E Space Data Processing for Space Exploration
M827.SP2E Space and Security
M828.SP2E Economics and Policy on Space Technologies, Applications and Services
M829.SP2E Selective Topics onSpace Downstream

Το περιεχόμενό του προσαρμόζεται ανάλογα με τον διδάσκοντα. Σκοπό έχει να δώσει την ευκαιρία σε διακεκριμένους επισκέπτες της ημεδαπής ή της αλλοδαπής να διδάξουν σχετικά θέματα στο πεδίο ενδιαφερόντων τους.

 

Είμαστε δίπλα σας να σας βοηθήσουμε να βρείτε την καλύτερη επιλογή για σας.

Leave a Comment

Your email address will not be published.