Η επιλογή μιας επαγγελματικής πορείας είναι μια καίρια απόφαση που αντιμετωπίζουν οι νέοι καθώς ξεκινούν το ταξίδι τους στον επαγγελματικό κόσμο. Ωστόσο, η διαδικασία αυτή είναι συχνά γεμάτη προκλήσεις και αβεβαιότητες. Σε αυτό το άρθρο, θα εμβαθύνουμε σε τέσσερις βασικούς τομείς που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της λήψης αποφάσεων για τη σταδιοδρομία: τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι, τα κριτήρια επιλογής σπουδών, την έννοια της ασφαλούς σταδιοδρομίας και τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης (AI) στα επαγγέλματα.
Γιατί οι νέοι δυσκολεύονται να επιλέξουν καριέρα:
Η επιλογή καριέρας μπορεί να είναι μια επώδυνη διαδικασία για τους νέους λόγω διαφόρων παραγόντων. Πρώτον, η πληθώρα επιλογών σταδιοδρομίας μπορεί να οδηγήσει σε δυσκολία λήψης απόφασης . Με αμέτρητους τομείς, κλάδους και ρόλους εργασίας που είναι διαθέσιμοι, καθίσταται δύσκολο για τους νέους να περιορίσουν και εν τέλει να οριστικοποιήσουν τις επιλογές τους. Δεύτερον, οι κοινωνικές και γονεϊκές πιέσεις συχνά επηρεάζουν τις αποφάσεις σταδιοδρομίας, οδηγώντας σε αναντιστοιχία μεταξύ των προσωπικών φιλοδοξιών και των εξωτερικών προσδοκιών. Επιπλέον, η περιορισμένη έκθεση σε πραγματικές εργασιακές εμπειρίες και η έλλειψη αυτογνωσίας σχετικά με τις δεξιότητες, τα ενδιαφέροντα και τις αξίες του ατόμου συμβάλλουν στη δυσκολία λήψης τεκμηριωμένων επαγγελματικών επιλογών. Πολύ βασικός λόγος είναι και η έλλειψη επαγγελματικού προσανατολισμού ώστε το παιδί να διερευνήσει τις επιλογές που έχει και να ενημερωθεί γι΄ αυτές πάντα με γνώμονα την προσωπικότητα και τις δεξιότητές του.
Κριτήρια για την επιλογή σπουδών:
Κατά την επιλογή σπουδών, είναι ζωτικής σημασίας για τους νέους να λαμβάνουν υπόψη τους διάφορους παράγοντες. Πρώτον, το προσωπικό πάθος και ενδιαφέρον θα πρέπει να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Η επιδίωξη ενός τομέα που ευθυγραμμίζεται με την έμφυτη περιέργεια και το πάθος του ατόμου είναι πιο πιθανό να οδηγήσει σε μακροπρόθεσμη ικανοποίηση και επιτυχία. Δεύτερον, η αξιολόγηση της δυνητικής αγοράς εργασίας και των τάσεων του κλάδου μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τη ζήτηση για ορισμένες δεξιότητες και προσόντα. Τρίτον, η εξέταση των ατομικών ικανοτήτων και των δυνατών σημείων είναι ζωτικής σημασίας, καθώς διασφαλίζει την καλή προσαρμογή μεταξύ των ακαδημαϊκών επιδιώξεων και των μελλοντικών προοπτικών σταδιοδρομίας. Τέλος, η αναζήτηση καθοδήγησης από επαγγελματίες, μέντορες και συμβούλους σταδιοδρομίας μπορεί να παράσχει πολύτιμες συμβουλές και να βοηθήσει στον εντοπισμό κατάλληλων μονοπατιών σπουδών.
Βεβαιότητα σε ασφαλείς επαγγελματικές διαδρομές:
Η έννοια των ασφαλών διαδρομών σταδιοδρομίας στη σημερινή ταχέως εξελισσόμενη αγορά εργασίας είναι πολύπλοκη. Ενώ ορισμένοι τομείς μπορεί να θεωρούνται πιο σταθεροί από άλλους, η βεβαιότητα των επαγγελματικών διαδρομών δεν αποτελεί πλέον εγγύηση. Οι τεχνολογικές εξελίξεις και η παγκοσμιοποίηση έχουν διαταράξει σημαντικά τους κλάδους, οδηγώντας στην εμφάνιση νέων επαγγελματικών ρόλων και στην παρακμή παραδοσιακών. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένοι τομείς όπως η υγειονομική περίθαλψη, η τεχνολογία των πληροφοριών, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο έχουν επιδείξει ανθεκτικότητα και συνεχή ανάπτυξη. Είναι σημαντικό για τα νέα άτομα να επικεντρωθούν στην απόκτηση προσαρμοστικών δεξιοτήτων, να αγκαλιάσουν τη δια βίου μάθηση και να ανταποκριθούν ευέλικτα στις εξελισσόμενες δυναμικές της αγοράς.
Επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στα επαγγέλματα:
Η άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης έχει αναμφίβολα μεταμορφώσει τον κόσμο της εργασίας. Η αυτοματοποίηση με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης έχει εξορθολογήσει τις διαδικασίες, έχει βελτιώσει την αποδοτικότητα και έχει δημιουργήσει νέες ευκαιρίες. Ωστόσο, έχει επίσης οδηγήσει σε ανησυχίες σχετικά με την εκτόπιση θέσεων εργασίας. Επαναλαμβανόμενες εργασίες που μπορούν να αυτοματοποιηθούν αναλαμβάνονται από μηχανές, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη μετατόπιση των δεξιοτήτων που απαιτούνται για τις μελλοντικές αγορές εργασίας. Ενώ ορισμένες θέσεις εργασίας που βασίζονται στη ρουτίνα μπορεί να κινδυνεύουν, η τεχνητή νοημοσύνη έχει επίσης δημιουργήσει νέους επαγγελματικούς ρόλους που επικεντρώνονται στην ανάπτυξη, τη διαχείριση και την αξιοποίηση των τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης. Η καλλιέργεια δεξιοτήτων όπως η κριτική σκέψη, η δημιουργικότητα, η επίλυση σύνθετων προβλημάτων, η συναισθηματική νοημοσύνη και η προσαρμοστικότητα θα είναι απαραίτητες για την πλοήγηση στο εξελισσόμενο τοπίο των επαγγελμάτων με γνώμονα την ΤΝ.
Κλείνοντας ας τονίσουμε πως οι σπουδές είναι ο πρώτος προορισμός σε ένα μεγάλο ταξίδι, αυτό της σταδιοδρομίας. Είναι σημαντικός ο πρώτος προορισμός ώστε να αποκτήσουμε όλα τα εφόδια που θα μας οδηγήσουν στον δεύτερο προορισμό. Οι περισσότεροι από τους τωρινούς μαθητές σε 20 χρόνια θα βρίσκονται σε μια εργασιακή θέση η οποία δεν υπάρχει σήμερα. Επομένως, δεν χρειάζεται άγχος αλλά καθαρό μυαλό, πληροφόρηση, αυτογνωσία και συνδρομή ενός επαγγελματία σύμβουλου σταδιοδρομίας που θα βοηθήσει ώστε να ληφθεί η σωστή απόφαση.
Πάνος Σταυρόπουλος
Σύμβουλος Σταδιοδρομίας
Your Career Κέντρο Επαγγελματικού Προσανατολισμού
